میرزا محمدحسین سیفی قزوینی (عمادُالکُتّاب) در سال ۱۲۴۰ هجری شمسی در طایفۀ‌ سیفی قزوین به دنیا آمد. وی ابتدا خوشنویسی را با نسخ‌نویسی آغاز کرد و سپس به خط نستعلیق روی آورد و پیرو میرزا رضای کلهر شد ، طوری‌که او را به ‌‌‌‌عنوان کامل‌کننده شیوه ی کلهر نام می‌برند.

عماد الکتاب اولين خوشنويسي است كه رسم المشق را براي استفاده ي نوآموزان ابداع و چاپ كرد و روش نقطه گذاري را در آموزش خط ابداع كرد. وي آخرين استاد كل خط نستعليق ...

میرزا محمدحسین سیفی قزوینی (عمادُالکُتّاب) در سال ۱۲۴۰ هجری شمسی در طایفۀ‌ سیفی قزوین به دنیا آمد. وی ابتدا خوشنویسی را با نسخ‌نویسی آغاز کرد و سپس به خط نستعلیق روی آورد و پیرو میرزا رضای کلهر شد ، طوری‌که او را به ‌‌‌‌عنوان کامل‌کننده شیوه ی کلهر نام می‌برند.

عماد الکتاب اولين خوشنويسي است كه رسم المشق را براي استفاده ي نوآموزان ابداع و چاپ كرد و روش نقطه گذاري را در آموزش خط ابداع كرد. وي آخرين استاد كل خط نستعليق در ايران است كه از كتيبه تا غبار را استادانه مي نوشت.

برگی از رسم المشق عمادالکتاب این کتابچه

در آموزش خوشنویسیبه خطاطان نسل پس

از او و سپس از طریق آنان به خوشنویسان معاصر بسیار موثر بود

مروری بر زندگینامه ی عماد الکتاب

میرزا محمد حسین سیفی در قزوین به دنیا آمد. پدرش قباله‌نویس بود و مادرش از سادات سیفی قزوین، و به این مناسبت (سید بودن مادر)، میرزا نامیده شد. در چهارده ‌سالگی برای کار نزد تاجری از اهالی شیروان به بادکوبه رفت. عماد الكتاب در حالي پدر خود را از دست مي دهد كه در شهر بادكوبه به سر مي برده است، به همين خاطر پدر در آخرين لحظه از ديدار پسر ارشد محروم گريد. از اين زمان به مشكلات عماد بيش از پيش افزوده گرديد. در شانزده ‌سالگی پای پیاده راهی عتبات شد و سه سال در کاظمین ماند و از راه نوشتن زندگی می کرد. می‌گویند آن ‌قدر معیشت بر او سخت بود که حتی نمی‌توانست به کربلا برود. سرانجام همراه یکی از علما به کربلا رفت و پنج سال در این شهر و نجف اقامت کرد و ضمن نوشتنِ خط، علوم دینی خواند و سرانجام از تنگدستی به ستوه آمد و به ایران بازگشت. دو سال در تهران ماند و ازدواج کرد. در سال ۱۲۷۱شمسی در خیابان ناصرخسرو آموزشگاه خوشنویسی دایر کرد و اسم آن را «دارالکتابه» گذاشت. در انقلاب مشروطه به جرگه‌ی آزادی‌خواهان پیوست و در کودتای محمدعلی‌شاه آواره‌ی کوه و بیابان شد. پس از فرار شاه مستبد، هفت سال معلم مشق احمدشاه شد. شاهنامه‌ی فردوسی را برای مظفرالدین شاه خوشنویسی کرد و به این مناسبت لقب «عمادالکتاب» گرفت.

محمد حسين عمادالكتاب گذشته از آنكه به عنوان يك استاد مسلم به كار خوشنويسي مشغول بود، نسبت به رويدادهاي زمانش بي تفاوت نبود، چنان که در سال ۱۲۹۴ شمسی عضو انجمنی مخفی شد به نام «کمیته‌ی مجازات» که هدف آن از بین بردن هواداران مؤثر انگلیس در ایران بود و كار نوشتن بيانيه هاي كميته را به عهده گرفت. در سریال «هزار دستان» علی حاتمی، شخصیت رضا تفنگچی که بعدها به رضا خوشنویس تبدیل شد، شباهتی تام و تمام به عمادالکتاب دارد. مأموریت نوشتن شب‌نامه‌های این کمیته با عمادالکتاب بود و گزارشی از انجام ترور توسط او ثبت نشده است. با خیانت یکی از اعضا، کمیته از هم پاشید و سران آن دستگیر و اعدام شدند. عمادالکتاب هم به پنج سال حبس محکوم شد.

در سال ۱۳۰۰، در ۶۰ سالگی از زندان آزاد شد و چهار سال بعد فرمان‌نگار مخصوص رضا پهلوی گردید و مدتی معلم خطّ پهلوی دوم بود. محمد حسين عمادالكتاب پيش از دوران مشروطيت، جزءكاتبان وزارت انطباعات بود و در زمان احمدشاه نيز مدتي به عنوان منشي در وزارت داخله خدمت نمود. وي از سال 1304 شمسي در دفتر مخصوص رضاشاه به سمت فرمان نگار مشغول خدمت شد و مأمور تحرير فرامين و نامه ها گرديد.

سیاه مشقی از عمادالکتاب

عماد الکتاب از مقلدان شیوه و سبک مرحوم میرزا محمدرضا کلهر بود. در حالی که وی مستقیماً نزد کلهر شاگردی نکرده بود، پس از فوت کلهر جز عماد کسی دیگر جای او را نگرفته است. عمادالکتاب نه تنها در خط نستعلیق استادی توانا بود ، بلکه خط های نسخ، ثلث ، رقاع، ریحان، تعلیق، کوفی و شکسته را نیز زیبا می‌نوشت و با نقاشی سیاه قلم و آبرنگ نیز آشنایی داشت. عمادالكتاب در ديگر زمينه هاي هنري نيز طبع آزمايي كرده است. او به كار ، تذهيب ، شعر و ادبيات ، موسيقي و عكاسي علاقه داشت.

در سال ۱۳۱۲ انجمن آثار ملی او را مأمور نوشتن کتیبه‌های آرامگاه فردوسی در طوس و کتیبه‌های دارالفنون، دانشسرای عالی، دانشگاه تهران و چند جای دیگر کرد. در همین سال نشان درجه‌ی یک فرهنگِ وزارت معارف را دریافت کرد و سه سال بعد در ۲۶ تیر سال ۱۳۱۵ در سن ۷۵ سالگی از دنیا رفت و در امامزاده عبدالله شهر ری به خاک سپرده شد.

محمدحسين عمادالكتاب در طول زندگي پربار خود در حدود چهارهزار نفر از كودكان را تعليم داد. بسياري از فرزندان شاهزادگان و رجال كشوري از شاگردان او بودند. وی شاگردان بسیاری داشت ، از جمله علی منظوری ، ملک‌الخطاطین ، حسن زرین‌خط ، علی اکبر کاوه و ابراهیم بوذری که هر یک به‌ مقام استادی رسیده‌اند.

آثار:

عمادالکتاب آثاری از خود به یادگار گذاشته : یک نسخه شاهنامه فردوسی در سال1336 ق و کتیبه‌های مقبره آن شاعر عالی‌قدر آیات باهره‌ای است که هر بیننده اهل فنی را از قدرت قلم و اعجاز انگشتان پرهنر این خطاط اعجوبه چیره دست به حیرت آورده و مسحور می‌نماید. یک نسخه "نامۀ دانش‌وران" ناصری در ۱۳۱۸ ق، نسخۀ نفیس "ترجیع‌بند" هاتف از دیگر آثار خطی او سیاحت‌نامه استانلی به آفریقا و کتاب اوصاف‌الاشراف و یک‌دوره رسم‌المشق ذی‌قیمت و بی‌مانند که به چاپ رسیده و همچنین کتیبه سردر ورودی مسجد سپهسالار و کتیبه‌های اطراف صحن خانقاه و مقبره صفی علی‌شاه و حدیث (ولایة علی‌بن ابی‌طالب ... الخ) در حضرت عبدالعظیم مقابل صحن حمزه‌بن موسی‌بن جعفر و کتیبه سر درب ورودی بیمارستان فیروزآبادی در شهر ری و غیره از آثار شیوه‌ای اوست.

از آثار نقاشی وی:‌ تصویر یکی از حواریون حضرت مسیح که به خط شکسته و تعلیق زیبا ، با رقم:‌ "در ماه رمضان هزار و سیصد و سی... العبد عمادالسیفی قزوینی"؛ تصویر سیاه قلمی کریم‌خان زند که کلاه مخصوص به سر نهاده است؛ تصویر دستی که طرز صحیح قلم به‌دست گرفتن و خط نوشتن را نشان می‌دهد... ، با رقم: "عمادالسیفی"؛ تصویر خود نقاش به سیاه قلم... ، با رقم: "صورت عمادالکتاب سیفی که به‌دست خود ساخته است"

دانلود کتاب برگ هايي از كتاب عمر»عماد الکتّاب لینک زیر

 دانلود کتاب عمادالكتاب و دغدغه هاي رسم المشق  لینک زیر